کلهرود KALAHROD

شب چله/ یلدا

بنام خدا

شب چله مبارک

 

خُور روز یا دی گان - یکم دی ماه- در ایران باستان روز برابری انسان ها بود. در این روز همگان از جمله شاه لباس ساده می پوشیدند تا یکسان به نظر آیند و کسی حق دستور دادن دیگری را نداشت و کارها داوطلبانه انجام می گرفت، نه تحت امر در این روز جنگ کردن با خونریزی، حتی کشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود. این موضوع را نیروهای متخاصم ایرانیان می دانستند و در جبهه ها رعایت می کردند و خونریزی موقتاً قطع می شد و بسیار دیده شده که همین قطع موقت جنگ، به صلح طولانی و صفا انجامیده بود.

 

واژه یلدا، از دوران ساسانیان که متمایل به به کارگیری خط (الفبای از راست به چپ) سریانی شده بودند به کار رفته است. یلدا - همان میلاد به معنای زایش - زاد روز یا تولد است که از آن زبان سامی وارد پارسی شده است. باید دانست که هنوز در بسیاری از نقاط ایران مخصوصاً در جنوب و جنوب خاوری برای نامیدن بلندترین شب سال، به جای شب یلدا از واژه مرکب شب چله استفاده می شود.

 

بیشتر، ایرانیان (مردم سراسر ایران زمین) روز پس از شب یلدا (یکم دی ماه) را خُور روز و دی گان؛ می‌خواندند و به استراحت می پرداختند و تعطیل عمومی بود. در این روز عمدتاً به این لحاظ از کار دست می کشیدند که نمی خواستند احیاناً مرتکب بدی کردن شوند. هرمان هیرت، زبان شناس بزرگ آلمان که گرامر تطبیقی زبان های آریایی را نوشته است که پارسی از جمله این زبان ها است نظر داده که دی- به معنای روز- به این دلیل بر این ماه ایرانی گذارده شده که ماه تولد دوباره خورشید است. باید دانست که انگلیسی یک زبان گرمانیک (خانواده زبانهای آلمانی) و از خانواده بزرگ تر زبان های آریایی (آرین) است. هرمان هیرت در آستانه دی گان به دنیا آمده بود و به زاد روز خود که مصادف با تولد دوباره خورشید بود، مباهات بسیار می‌کرد. فردوسی به استناد منابع خود، یلدا و خور روز، را به هوشنگ از شاهان پیشدادی ایران (کیانیان که از سیستان پارس برخاسته بودند) نسبت داده .

یلدا، همان یلدائیست که همواره در نزد ایرانیان گرامی داشته شده است البته با اینکه امروزه تعدادی از مولفه های ویژه این رسم کهن چون گرد کرسی نشستن و شاهنامه خواندن رو به فراموشی گذارده اما هنوز هر ایرانی می کوشد بارقه های اصلی این آیین را حفظ کند. ایران کشوری با فرهنگی غنی است که مردمانش بنا به ذوق و سلیقه و طبیعت منطقه ای که در آن زیست می کنند هر یک برای برگزاری سنت های کهن آداب خاص خود را دارند. ایرانیان قدیم شادی و نشاط را از موهبت های خدایی می پنداشتند و آیین و جشن شب یلدا یا شب چله بزرگ تا به امروز در تمامی سرزمین کهنسال ایران و در بین همه قشرها و خانواده ها برگزار میشود.

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

برگزاری مراسم یلدا، آیینی خانوادگی است و گردهمایی ها به خویشاوندان و دوستان نزدیک محدود میشود. شب یلدا یا شب چله آخرین شب آذرماه، شب پیش از نخستین روز زمستان و درازترین شب سال است و فردای آن با دمیدن خورشید، روزها بزرگ تر شده و تابش نور ایزدی افزونی می یابد. ایرانیان باستان، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می خواندند و برای آن جشن بزرگی بر پا می کردند. این شب در نیم‌کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن شب به بعد یعنی از شب یلدا طول روز بیشتر و طول شب کوتاه‌تر می‌شود و در درازترین و تیره ترین شب سال، ستایش خورشید نماد دیگری می یابد. مردمان سرزمین ایران با بیدار ماندن، طلوع خورشید و سپیده دم را انتظار می کشند تا خود شاهد دمیدن خورشید باشند و نور ایزدی را ستایش کنند.

یلدا از نظر معنی معادل با کلمه نوئل از ریشه ناتالیس رومی به معنی تولد است و نوئل از ریشه یلدا است. واژه "یلدا" سریانی (از لهجه های متداول زبان "آرامی" است) و به معنی ولادت است. زبان "آرامی" یکی از زبان های رایج در منطقه خاورمیانه و زبان اصلی نگارش کتب عهد جدید مسیحیان بوده است. (برخی بر این عقیده اند که این واژه در زمان ساسانیان که خطوط الفبا از راست به چپ نوشته می شده، وارد زبان پارسی شده است). ولادت خورشید (مهر و میترا) و رومیان آن را (ناتالیس انویکتوس) یعنی روز (تولد مهر شکست ناپذیر) می نامیدند.

آیین شب یلدا یا شب چله با خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه های گوناگون همراه است که همه جنبه نمادین دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند.  اگر رسم ها و آیین های دیگر یلدا را میراثی از فرهنگ چند هزار ساله بدانیم ولی فال حافظ گرفتن در شب یلدا در سده های اخیر به رسم های این سنت افزوده شده است. شاهنامه خوانی و قصه گویی پدربزرگ و مادربزرگ دور کرسی برای کوچکترها نیز از آیین های یلدا است که خاطرات شیرینی برای بزرگسالی آنها فراهم می آورد و بطور کلی خوردن خوراکی ها و مراسم دیگر در این شب بهانه ای برای بیدار ماندن در این شب طولانی است.


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

یلــدا


ستایم ازته ِ دل نور ِمهر یکتارا
که روشناییِ ِاو پُرنموده دنیارا

رسید اوّل دی آن زمان میلادش !!
که بعد آن بفزاییده روشنی هارا

به پاس زایش خورشید ومهر عالمتاب
نشسته ایم به تکریم، جشن یلدارا

قدوم کودک فرخنده پی مبارک باد
که نیکی اثرش پر نموده دنیارا

ببوده عمر همین کودک ازحساب برون
ولیک، هفت هزاراست "عمر"یلدارا

که قبل زادن زرتشت بوده این آیین
درون کشور و دیگر گرفت دنیارا

به کیش مهر بُدی شُهره ودگرنامش
الاهه بود زخورشید ونام میترا را

سرم زفخر نگنجد درون کاشانه
برون شدست وبپیموده تا ثریّا را

که مردم وطن ما درآن زمان کُهَن
ربوده گوی زمیدان علم ِ دنیارا

چنانکه شهره شدی در علوم کیهانی
هنوز در عجب اند جمله این معمّارا

چه شد که منبع تقویم را نمود به "هُور"؟
بجای ماه وچه فکر گران بُِد آنهارا !!!

چگونه درک نمودی ؟ بُده درازترین
شبی که شهره نمودست نام یلدارا ؟

نخفتی آنشب وبیدار تا سحر ماندی
که تا بچشم ببینند آن اهورا را

زمیوه ها وزآجیل ِ گونه گون خوردی
پیاله ها زدی آن باده ِ مهناّ را

شبی دراز نشستی همه به شادی وشور
که تا به چشم ببینند مهر یکتارا

وگویدت که مِهین باد عمر شادی تو
وشادی وخوشی ات پرکنند فردارا

ببوده فخر من اینک که (مهرآیین)ام
بدارم از همه مردم این تمنّا را

که مهر پیشه نمایند و برهمین آیین
نشاط و مهر ببخشند، جمله دلهارا


گزیده ای از اشعار استاد بابک مهرآیین


شب یلـــــدا و اولین روز زمستون پیشاپیش گرامی باد


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

s m s  شب چله و یلدایی

------------------

چون تیر رها گشتـه ز چلّـه شده ایم!
مهمان شمــا در شب چلّـه شده ایم!
از برکت ایـن سفــره ی الــوان شما
تا خرخره خورده،چاق و چلّـه شده ایم!
------------------

یلدا مبارک - اس ام اس شب یلدا
------------------

من دارم جمعه می رم، فکر نکنم دیگه همدیگر رو ببینیم… منو فراموش نکن و به خاطر تمام بدی هام منو ببخش…
از طرف پاییز
------------------

یلدا مبارک - پیامک شب یلدا
------------------

تو میری و من فقط نگاهت می کنم
تعجب نکن که چرا گریه نمی کنم
بی تو یک عمر فرصت برای گریستن دارم
اما برای دیدن تو همین یک لحظه باقیست
------------------

یلدا مبارک - اس ام اس یلدا
------------------

محفل آریائی تان طلائی ، دلهایتان دریائی
شادیهایتان یلدائی ، پیشاپیش مبارک باد این شب اهورائی . . .
------------------

یلدا مبارک - پیامک یلدا
------------------

قیمت پماد سوختگی شب یلدا(چله)خیلی خیلی بالا میره.
اگه نگرفتی زود تر بخرش شاید هندوانه ای که گرفتی سفید در بیاد هااا
اون وقت لازمت میشه!!!
------------------

یلدا مبارک - پیام کوتاه شب یلدا
------------------

روی گل شما به سرخی انار
شب شما به شیرینی هندوانه
خندتون مانند پسته
و عمرتون به بلندی یلدا
------------------

یلدا مبارک - اس ام اس به مناسبت شب یادا
------------------

بیا ای دل کمی وارونه گردیم
برای هم بیا دیوونه گردیم
شب یلدا شده نزدیک ای دوست
برای هم بیا هندونه گردیم
------------------

یلدا مبارک - پیام کوتاه به مناسبت شب یلدا
------------------

تو خوبی!
تو بهترینی!
تو تکی!
.
.
.
.
.
اینم از هندونه شب یلدات. بذارشون تو یخچال خنک شه ! یلدا مبارک!
------------------

یلدا مبارک - جمله های کوتاه در باره یلدا
------------------

بیا ای دل کمی وارونه گردیم ، برای هم بیا دیوونه گردیم ، شب یلدا شده نزدیک ای دوست
، برای هم بیا هندونه گردیم . شب یلدا مبارک
------------------

یلدا مبارک - اس ام اس جدید
------------------

میان دوستـــان افتاده ای تک / رخت هندونه ،زلطف عین پشمک!
برایت می زنم اینک پیامک / شب یلدای تو ای گــــــل! مبارک!
------------------

یلدا مبارک - پیامک جدید
------------------

تو میری و من فقط نگاهت می کنم ، تعجب نکن که چرا گریه نمی کنم ، بی تو یک عمر
فرصت برای گریستن دارم ، اما برای دیدن تو همین یک لحظه باقیست ،
تا یلدایی دیگر انتظارت را خواهم کشید . . .
------------------

یلدا مبارک - پیامک کوتاه به مناسبت شب یلدا
------------------

چند ساعت بیشتر به آخر پاییز نمونده، جوجه هاتو شمردی!؟
------------------

یلدا مبارک - sms yalda
------------------

توی سرمای این شب طولانی به فکر بی خانه مان هایی که چشم میزنند
زودتر صبح بشه هم هستی ؟
------------------

یلدا مبارک - sms shabe yalda
------------------

شادیتون 100 شب یلدا دلتون قد یه دریا توی این شبای سرما یادتون همیشه با ما
یلدا مبارک . . .
------------------

یلدا مبارک - اس ام اس جدید شب یلدا
------------------

روی گل شما به سرخی انار ، شب شما به شیرینی هندوانه ، خندتون مانند پسته و
عمرتون به بلندی یلدا . شب یلدا مبارک . . .
------------------

یلدا مبارک - پیامک شب چله
------------------

یلدا یعنی یادمان باشد که زندگی آنقدر کوتاه است که یک دقیقه بیشتر با هم بودن را
باید جشن گرفت
یلدایتان مبارک.
------------------

یلدا مبارک - پیامک جدید به مناسبت شب یلدا
------------------

ما منتظر صبح شب یلداییم
دستی به دعا تا فرج فرداییم . . .
------------------

یلدا مبارک - اس ام اس شب چله
------------------

بین چگونه قناری ز شوق می لرزد
نترس از شب یلدا بهار آمدنی است

منابع

http://www.ariamobile.net/mobile-other/sms-jok/sms-shabe-yalda/

http://hesamghazi.persianblog.ir

http://www.persian-star.org/

نویسنده : کلهرودی : ۱۱:٥٤ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٩/٩/۳٠
Comments نظرات () لینک دائم