کلهرود KALAHROD

بزرگترین غار ایران از نظر طول غار «چاه وزمه کلهرود» است

بنام خدا

بزرگترین غار ایران از نظر طول غار «چاه وزمه  کلهرود» است.

Iran's longest cave, the cave is Chavzme Kalahrod in isfahan

گفت وگو با چنگیز شیخلی پیشکسوت غارشناسی ایران

 

اشاره: غار تنها یک اثر طبیعی نیست. غار نخستین خانه انسان محسوب می شود. هنوز هم نشانه های کهن ترین آثار زندگی و دستافرینه های آدمی را در غارها می توان یافت. نهفته های بسیار با ارزش غارها به شناخت زندگی و تمدن پیشینیان بسیار کمک می کند. از این رو، غارنوردان که در پژوهش های خود خطرات بسیاری را به جان می خرند، از باارزش ترین تلاشگران عرصه فرهنگ و تاریخ ما محسوب می شوند.

007585.jpg
 


نشستن پای صحبت غارنوردان و غارشناسان قدیمی، دانش ارزنده ای از غار و غارنوردی را در قالب خاطرات و یادداشت های این گروه از ورزشکاران و پژوهشگران پرتلاش به ما عرضه می دارد. حاصل گفت وگوی همشهری با یکی از پیشکسوتان غارشناسی را می خوانید.
* لطفاً خودتان را معرفی کنید.
- متولد ۱۳۰۶ مشهد، دیپلم ادبی در سال ۱۳۳۱. در انجمن فرهنگی ایران و انگلیس به صورت مکاتبه ای رشته باستان شناسی کمبریج را حدود سه سال تحصیل کردم که در تمام دوران تحصیل مقام اول یا دوم را کسب کرده بودم که قرار بود از بورس تحصیلی هم استفاده کنم. مدرک آن نیز برابر لیسانس بود. در آن زمان پدرم که نظامی بود فوت کرد و من کفالت خواهر و برادر و مادرم را به عهده گرفتم و همراه این مسئله و ادامه مبارزه ملی شدن نفت با انگلیسی ها اوج گرفته بود و بالطبع مؤسسه فرهنگی ایران و انگلیس تعطیل شد و در سال ۱۳۳۶ به استخدام یکی از سازمان های بهداشتی درآمدم. آقای کمالیان از کوهنوردان قدیمی ، رئیس کارپردازی این اداره بود و بنده نیز مسئول امور سمعی بصری اداره آموزش بهداشت وزارت بهداری بودم.
* از چه زمانی با طبیعت و کوهپیمایی آشنا شدید؟
- از سن ۱۲ سالگی .آن زمان در مشهد بودم ابتدا از کوه سنگی شروع کردم هر ۳ ماه تابستان با دوستانم به طرقبه و عنبران می رفتیم و پیوسته در طبیعت بودیم. در مرداد ۱۳۲۴ به قله کلکچال صعود کردم. در خرداد ۲۶ به قله توچال و سپس به قله دماوند رفتم. در مرداد ۱۳۲۶ با کاروان مرحوم مهران به عضویت باشگاه نیرو و راستی درآمدم.
* از چه زمانی علاقه شما به غار جلب شد و غارنوردی را آغاز کردید؟
- در سال ۱۳۲۴ به اولین غاری که قدم گذاشتم حفره ای در منطقه حصار بود که درواقع محلی دخمه مانند و متعلق به دوران قبل از اسلام بود. غار بعدی که رفتم غار سربی واقع در کوه بی بی شهربانو بود که در منطقه شهر ری قرار داشت. در سال ۱۳۲۵ در آذر ماه هیأت غارنوردی ایران را تأسیس کردیم. دیگر اعضای مرکزی غیر از اینجانب آقایان سیروس مستوفی و اکبر شفیع زاده بودند. سیستم کار ما بر اساس کار گروهی علمی بود و بر این اساس اعضا نیز محدود بودند. در همان سالها از سوی سازمان جغرافیایی کشور و فدراسیون کوهنوردی ایران چند برنامه به من واگذار شد با مرحوم آقای عبدالواحد خنجی برای تصحیح و تعیین نقشه منطقه چهارمحال و بختیاری در ۳ سفر به آنجا رفتیم که نقشه هایش چاپ شده و در سازمان جغرافیایی ارتش موجود است. از سال ۵۲ تا ۵۷ نیز رئیس کمیته غارنوردی بودم.
* نظرتان راجع به غارنوردی چیست؟
- ما ۳ شعار در اساسنامه هیأت غارشناسی داشتیم: ۱- یکی برای همه، همه برای یکی ۲- ارزش کشفیات در روشن کردن مجهولات است نه در مهم بودن آن ۳- پایداری، استقامت، خستگی ناپذیری. بنابراین ما در هیأت غارنوردی اعتقاد به این ۳ اصل داشتیم. مثلاً غار منطقه «کنی کولنو» که در کردستان قرار دارد اگر نقشه محل آن و نقشه داخل غار نبود این غار ناشناخته می ماند و کسی نمی دانست محل غار در کجا واقع شده است. یک عده برای ورزش به غار می روند، یک عده برای اکتشاف به غار می روند که نقشه غار به هر حال برای هر ۲ گروه مهم می باشد.
* مهمترین غاری که موفق به دیدن آن شده اید، چه نام دارد؟
- غاراسک با ۷۵۰ متر عمق که در لاریجان واقع شده و از بزرگترین غارهای ایران است. حداکثر طول غارهای ایران از ۳۰۰۰ متر تجاوز نمی کند. بزرگترین غار ایران از نظر طول غار «چاه وزمه  کلهرود» است که ۳ کیلومتر طول دارد که اکتشاف آن متعلق به هیأت غارنوردی بود. دیگر غار رودافشان در سال ۱۳۲۶ نقشه آن را تهیه کردیم که متأسفانه الان پر از زباله است. همچنین غار پرو که در سال ۵۳ تا چاه هشتم آن رفتیم که به علت از بین رفتن کوله و آذوقه و کمبود وسایل موفق به فتح غار نشدیم. الان کوهنوردان کرمانشاه تا چاه ۲۶ آن نیز رفته اند و غار را تا انتها بررسی کرده اند.
* ویژگی های علمی غار چقدر برای شماجذاب و جالب است؟
- هر کدام از جنبه ها بحث جداگانه دارد چه از نظر فنی چه از نظر اکتشافات، مثلاً غار «پرو» از نظر عمق بیستمین غار دنیا شناخته شده است و در عین حال که جزو دشوارترین غارهای دنیا محسوب می شود از نظر باستانشناسی غار، تمامی غارهای ایران دارای این جنبه هستند که متأسفانه از نظر سازمان میراث فرهنگی توجهی به آن نمی شود همان طور که برای چاپ «فرهنگ غارهای ایران» آنها همین جواب را دادند و تذکر دادند: غارها یک اثر طبیعی محسوب می شوند و از چاپ کتاب من سرباز زدند در حالی که قدیمی ترین اثر باستانی ایران در غارها کشف شده است، مثل غار کمربند و هوتو، که در استان مازندران(در بروجن ۵ کیلومتری بهشهر) قرار دارد و اسکلت انسان متعلق به ۷۵۰۰۰ سال پیش در آنجا کشف شد. غار قمری و غار کنجی در منطقه استان لرستان که آثار و نشانه هایی از انسانهای بسیار قدیمی دارد. غار همیان و میرملاس که در کوهدشت لرستان قرار دارند و دارای نقاشیهای دوره ماقبل تاریخ بوده  اند. همچنین در غار «اسپهبدان» خورشید که وسایلی که کشف شد به میراث فرهنگی داده شد. غاراسک نیز که انسان نشین بوده آنجا سفال متعلق به ۷۰۰ سال پیش از زمان مغول را پیدا کردیم. غار یخ مراد نیز که چاهی در محوطه جلوی آن قرار دارد، که در سفر سوم به آن غار متوجه شدم. اکثر غارهای ما دارای سوابق تاریخی است.
* نظرتان راجع به غار پرو چیست؟

007595.jpg
 


- درباره این غار گروه کوهنوردان انگلیسی و لهستانی اطلاعات علمی و فنی خوبی داشتند و تحقیقات زیادی در این مورد انجام دادند. زمانی که برای فیلمبرداری غار گل زرد با گروه انگلیسی و آلمانی کار می کردم در مقایسه غار پیرسن مارتن و پرو آنها نیز بر دشواری غار پرو صحه می گذاشتند.
* آیا هنوز برای غارنوردی و اکتشاف اشتیاق دارید؟
- صد در صد تا زمانی که می توانم روی پا بایستم دنبال این کار هستم. گفت: از آن به دیر مغانم عزیز می دارند که آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست.
* آیا تاکنون برای چاپ مطالعات غارشناسی که به انجام رسانده اید اقدام کرده اید؟
- این مجموعه شامل ۱۶ جلد فرهنگ غارهای ایران است که الان در کتابخانه من خاک می خورد. به هر طرف رفتم کسی راضی به چاپ آن نشده است فهرستی هم از مقالاتم آماده کرده ام که پیش از این در مجلات و نشریات مختلف از جمله، کیهان ورزشی، شکار و طبیعت چاپ شده است اما هنوز، امکانی برای چاپ این آثار نیافته ام.
گفت وگو: نرگس روحانی سراجی

http://www.hamshahrionline.ir/HAMNEWS/1382/820515/news/mohit.htm

نویسنده : کلهرودی : ٥:۱۱ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٥/۱٦
Comments نظرات () لینک دائم